Tag Archives: neurociencia
Ciencia no prime-time: «Os segredos do cerebro»
Fernanda Tabarés, reciente premio Mestre Mateo á mellor comunicadora de televisión, realizou onte esta extensa entrevista ao investigador Xurxo Mariño, que vén de publicar “Neurociencia para Julia”. Mariño presenta o seu novo libro, dirixido a «toda persoa interesada en saber como funciona esa máquina estupenda que leva dentro do cráneo e que da lugar todas as mañás ao seu eu, á súa mente». Partindo do feito de que a mente reside nun entramado de neuronas e células gliais, o autor trata de expoñer «as poucas cousas que sabemos con solidez sobre o funcionamiento do cerebro».
No libro e na entrevista, emitida no programa Vía V de V Televisión, Xurxo Mariño separa coñecementos asentados de indicios sen suficiente base (como que a capacidade de amar reside nunha zona do cerebro) de puros mitos (como que só usamos unha pequena parte do cerebro) ou pseudociencia (os xogos de marcianiños exercitan máis o cerebro que os de presunto brain training).
Mesturando ciencia e filosofía, e separando coñecemento de ideas místicas, a conversa presenta tamén curiosos efectos visuais que nos introducen nos segredos do cerebro. Como un clásico exemplo nos tratados de neurociencia, que usa como base un retrato de Margaret Thatcher. Onte, día no que morreu a ex-dirixente británica, a ciencia desplazou á política no prime-time.
Dona tu neurona
Sigue en marcha el concurso “Dona tu neurona”. Os invitamos a construir una neurona y a enviárnosla, para participar en la construcción de una gran red neural que se expondrá en la sala principal de la Domus.
- Una propuesta especialmente pensada para grupos escolares, pero abierta a todos los públicos: Bases de la convocatoria
- Más información: El año de la neurociencia en España (PDF) Página 4 de La Voz de la Escuela, 15 febrero 2012.
El Nobel más reñido
En 1906 Santiago Ramón y Cajal y Camillo Golgi coincidían en Estocolmo para recibir conjuntamente el Premio Nobel de Medicina por sus investigaciones sobre el sistema nervioso. Sin embargo, sus ideas no podían ser más opuestas.
En su discurso, el italiano Golgi, que obtenía el galardón por desarrollar una tinción que permitió ver bien el sistema nervioso por primera vez, defendió la teoría reticular. Una hipótesis que aseguraba que el sistema nervioso era un tejido conectado a modo de retícula, similar al sistema circulatorio.
En su turno, Santiago Ramón y Cajal, galardonado por descubrir los mecanismos que gobiernan las células nerviosas, contradijo a Golgi y defendió la doctrina de la neurona. Esta idea apoyaba que el sistema nervioso estaba formado por células aisladas.
El tiempo y las neuronas dieron la razón al Nobel español.
Este ollo autodestruirase cando madures
Desde mc2 queremos felicitar a Mónica Folgueira por ter feito unha das fotografías gañadoras dos Wellcome Image Awards 2011.
A imaxe “Cavefish embryo” amosa o ollo dun embrión de peixe tetra mexicano, da variedade cega. Os individuos desta variedade nacen con ollos pero os perden, pois atrófianse a medida que crecen. Tampouco é que os necesiten moito, pois viven en covas escuras e profundas.
Esta especie de peixe de río (Astyanax mexicanus) ten outra variadade con ollos que vive na superficie. As dúas formas, con e sen ollos, son a mesma especie. Un fascinante caso de evolución, con moito interés para os científicos que estudian as adaptacións evolutivas.
Mónica Folgueira, neurocientífica, tomou esta imaxe nun laboratorio do University College London (Reino Unido). Agora está de volta na Universidade da Coruña, onde traballa como profesora axudante.
Noraboa, Mónica!
(descuberto en Amazings)
Ciegos ante el cambio: La propuesta (#DIM2011)
Con motivo del Día Internacional de los Museos (#DIM2011), desde mc2 os lanzamos esta propuesta: construyamos entre todos un interactivo online colaborativo.
Os proponemos el tema, “Ciegos ante el cambio”, y un punto de partida: el vídeo de arriba, que muestra una ilusión visual. Silencing awareness of change by background motion acaba de ganar el concurso a la Mejor ilusión visual del año 2011, celebrado en la reunión anual de la Visual Sciences Society, en Naples (Florida, EEUU).
Detrás de este juego visual hay un estudio realizado por dos científicos del Vison Lab de la Universidad de Harvard. Jordan Suchow y George Álvarez investigan qué sucede en nuestro cerebro para que el movimiento “silencie” los cambios de color en este vídeo.
¿Lo ves? ¿A que cuando el anillo comienza a moverse parece que deja de cambiar el color de los puntos? ¿Eres capaz de evitarlo?
¿Por qué nuestro cerebro se deja engañar? ¿Tenemos los humanos limitaciones que nos ciegan y nos impiden ver los cambios? Envíanos tus dudas, ideas y enlaces relacionados con el tema, así como otros ejemplos que ilustren este fenómeno.
Siguiendo vuestras preguntas y sugerencias, construiremos un interactivo online que publicaremos en este blog. El investigador Xurxo Mariño (@xurxomar) será nuestro guía científico en este camino de preguntas y respuestas.
—> Anímate a participar, dejándonos tus ideas en los comentarios de esta entrada (o si lo prefieres, en nuestro Twitter (@casaciencias) o Facebook)
Cajal y los besos intercelulares
«¿Qué misteriosas fuerzas [...], como obedeciendo a sabio plan arquitectónico, establecen finalmente esos besos protoplásmicos, las articulaciones intercelulares, que parecen constituir el éxtasis final de una épica historia de amor?»

